Door een toegenomen kennis over perfluoroctaansulfonaat (PFOS) en poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS) worden er steeds meer onderzoeken uitgevoerd naar de vervuiling van de omgeving van sites waar PFOS of PFAS werd geproduceerd of gebruikt. Zo werd bijvoorbeeld een te hoge concentratie van PFOS vastgesteld in natuurbeheerafval, waardoor dit niet meer gecomposteerd kan worden.

Vlaams volksvertegenwoordiger Stijn De Roo (CD&V) informeerde bij bevoegd minister Zuhal Demir (N-VA) waar particulieren, verenigingen, organisaties en bedrijven in Vlaanderen terecht kunnen met afval waarvan ze weten of gemeten hebben dat dit verhoogde concentraties van PFOS of PFAS bevat.

De minister antwoordde dat - net zoals met andere afvalstoffen - iedereen hiermee terecht kan bij een erkende ophaler. Die ophalers moeten weten waar ze met de diverse afvalstoffen terechtkunnen voor verwerking en hoe zij gestimuleerd worden om dit afval correct te verwerken.

Natuurbeheerresten met verhoogde concentraties PFAS kunnen niet worden afgevoerd naar compostering, om te vermijden dat verontreiniging wordt verspreid. De enige andere optie bij afvoer is verbranding in een daartoe vergunde verbrandingsinstallatie. Waterzuiveringsslib met verhoogde concentraties kan bij voorkeur worden verbrand in een wervelbedoven, bijvoorbeeld bij Sleco of Stora, of in een cementoven.

In een aantal gevallen kan met PFOS of PFAS verontreinigde grond worden gereinigd. Er zijn diverse grondreinigingsinstallaties in Vlaanderen die dat kunnen verwerken. Niet-reinigbare grond met verhoogde concentraties kan worden gestort op een stortplaats. Afvalstoffen met zeer hoge concentraties aan PFAS kunnen worden afgevoerd naar de draaitrommeloven van Indaver.

Met vragen over de verwerking van afval met verhoogde concentraties van PFOS en PFAS kan men ook steeds terecht bij de OVAM.

Er is geen specifieke verwerkingsstimulans voor verwerking van PFAS-houdend afval. Voor afvalstoffen van bodemsanering en/of voor niet-reinigbare verontreinigde grond waarvoor het storten ervan de best beschikbare techniek is, wordt het storten gefaciliteerd met een vrijstelling van de milieuheffing, maar die is niet specifiek voor PFAS-houdende stoffen.

Het lijkt momenteel ook niet nodig daar een specifieke stimulans voor te voorzien. Het is echter wel belangrijk dat men met een erkend inzamelaar werkt. Erkende inzamelaars zijn namelijk sowieso verplicht om te werken met verwerkers die vergund zijn voor de verwerking van specifieke afvalstoffen, moeten de nodige registers invullen en moeten ook werken volgens een kwaliteitsborgingssysteem.

Op dit moment verschilt de aanpak rond PFOS/PFAS niet van die van andere zorgwekkende stoffen.

De OVAM is bezig met de uitwerking van een project rond zorgwekkende stoffen, waaronder PFAS. Volgend jaar zullen gerichte analyses uitgevoerd worden in afvalstromen met verhoogde kans op aanwezigheid van deze zorgwekkende stoffen. De resultaten kunnen gebruikt worden om, indien nodig, duidelijke richtlijnen uit te vaardigen voor het omgaan met deze afvalstoffen en om VLAREMA aan te passen.

Op welke manier zal ik hierover communiceren? Dit project zal worden opgenomen in het geactualiseerde PFAS-actieplan. Het aangepaste plan zal geconsulteerd kunnen worden op de website van het actieplan. De resultaten van deze actie zullen ook aan de betrokken sectoren gecommuniceerd worden. Indien er specifieke maatregelen nodig zijn voor de producenten of de verwerkers van PFAS-afvalstoffen, dan zal daarover op voorhand met hen afgestemd worden.

Stijn De Roo: “Het is van groot belang dat afvalstromen met PFOS en PFAS op een correcte manier kunnen verwerkt worden en dat men daarvoor terecht kan bij de erkende verwerkers en erkende ophalers en bij OVAM. De website over PFAS staat boordevol nuttige informatie die continue geüpdatet wordt.

In de loop van volgend jaar zullen uit het project rond ‘zorgwekkende stoffen’ een aantal conclusies kunnen getrokken worden over de verwerking ervan.

Ik hoop dat particulieren en bedrijven die met afval met PFOS en PFAS te maken krijgen - die zelf niet de vervuiler zijn - de meerkost voor de verwerking zullen kunnen verhalen op de vervuiler en daarbij ondersteund worden vanuit Vlaanderen.”

Het volledige verslag van mijn vraag kan u hier lezen.