‘In de prak’, ‘miserie’, ‘neergang’, ‘vernedering’,… de termen waarin over de Vlaamse christendemocraten werd geschreven in de kranten de voorbije week. Het deed pijn in de ogen van al wie het gedachtengoed van CD&V graag ziet. En zo zijn er echt nog heel veel in Vlaanderen. Peilingen wijzen uit dat CD&V de favoriete tweede keuze is van heel veel Vlamingen. Velen vinden dat de christendemocraten nuttig en nodig zijn, maar te weinig stemmen erop. Echt wel te weinig.

Het verkiezingsresultaat van 2019 was een historische dieptepunt. En het wordt een uitdaging om dat zo te houden, want de peilingen zijn, zo mogelijk, nog slechter.

En toch… toch is er reden tot optimisme en geloof in de verrijzenis van CD&V. Nu, op Paasmaandag, lijkt me dat een actuele invalshoek. Emmanuel Macron bewijst in Frankrijk dat een scherp geformuleerde centrum-boodschap perfect kan aanslaan. Wat moet er gebeuren?

Eerst en vooral is er nood aan een duidelijke positionering. Het is de verdienste van voorzitter Coens om de 3 belangrijkste thema’s en breuklijnen gedefinieerd te hebben; inkomen, veiligheid en gezondheid. Daar moeten de Vlaamse christendemocraten op wegen. Maar dan moeten we ons ook duidelijk durven positioneren.

Inkomenszekerheid.

Onze inkomens staan onder druk. De inflatie vreet aan onze koopkracht en onze spaarcenten. Christendemocraten moeten staan voor zekerheid. Wij zijn voorvechters van een automatische loonindexatie, van lagere energiefacturen door lagere taxen én structurele ingrepen in energiezuinigheid en energie-onafhankelijkheid, voor meer, betere en betaalbare kinderopvang, voor menswaardige en dus hogere pensioenen, voor een beleid dat werken meer doet lonen via onder andere een dual income tax en ondernemerschap bevordert,… Toegankelijke en betaalbare gezondheidszorg op topniveau is een basisrecht. Een sterker preventief gezondheidsbeleid moet de kwalen van deze tijd zoals burn-out en obesitas helpen bestrijden, en wie zorg nodig heeft moet die dicht bij huis kunnen vinden. Onderwijs moet kwaliteitsvol zijn en toegankelijk zijn; een diploma is nog altijd de snelste weg naar succes op de arbeidsmarkt.

Het is een centrum-linkse opstelling. Hier verschillen we dus sterk van rechtse partijen als N-VA of Open VLD. Anders dan andere (centrum-) linkse partijen koppelen we daar ook de zorg voor gezonde overheidsfinanciën en een competitieve economie aan. Een unieke positie dus.

Waarden en normen voor veiligheid.

CD&V wil een samenleving waarin elke Vlaming zich veilig en zeker kan voelen. Een samenleving waar verbondenheid en respect voor elkaar geen holle begrippen zijn, vergt duidelijke keuzes. Samen leven gebeurt niet zomaar; daar zijn duidelijke regels en afspraken voor nodig, met zo nodig, een stok achter de deur.

We kiezen voor een moderne en slagkrachtige justitie, waarbij procedures snel en waar mogelijk digitaal worden afgewerkt. Elke straf, hoe klein ook, moet worden uitgevoerd. Het bestrijden van fiscale fraude én fiscale ontwijking is meer dan ooit noodzakelijk. De strijd tegen fiscale fraude en ontwijking is een strijd voor meer rechtvaardigheid. Fraude en ontduiking benadelen mensen die eerlijk belastingen en sociale bijdragen betalen. Waarden en normen vertalen zich ook in ethische dossiers; waar respect voor het menselijk leven centraal staat, waarbij zingeving belangrijk is, maar ook waar bijvoorbeeld grenzen worden gesteld aan het gebruik of misbruik van artificiële intelligentie.

Wie volwaardig deel wil uitmaken van onze samenleving, moet daartoe alle kansen krijgen. Discriminatie wordt actief bestreden. Tegelijk vragen we ook inzet om zich te integreren. Elke nieuwkomer krijgt een opleidings- en begeleidingsaanbod op maat. De actieve kennis van de Nederlandse taal is cruciaal om actief te kunnen zijn op de arbeidsmarkt en in de samenleving.

Veiligheid garanderen vergt ook een slagkrachtige politie en uiteraard ook defensie. We kiezen voor een Europees leger, binnen het NAVO-kader, om zo als Europa geloofwaardig mee te kunnen spreken op het wereldtoneel. We verhogen daartoe onze bijdrage aan het defensiebudget en de militaire capaciteit.

Als het over onze veiligheid en Vlaamse waarden en normen gaat, moet CD&V uitdrukkelijk een rechtse en soms zelfs conservatieve positie durven innemen. Hiermee positioneren we ons opnieuw anders dan paars-groene partijen en zitten we dichter bij een partij als N-VA, hoewel CD&V ongetwijfeld een stuk consequenter waarden en normen zal verdedigen als het gaat over het bestrijden van discriminatie of fraude dan de Vlaams-nationalisten. Ook hier: een unieke positie dus.

Gezond groen.

Christendemocraten zijn rentmeesters. Wij willen de planeet in een betere conditie doorgeven aan onze kinderen en kleinkinderen dan we ze gekregen hebben. De wereld heeft op dat vlak een schuld opgebouwd; met klimaatopwarming, verminderende biodiversiteit, problemen met de lucht- en waterkwaliteit,... tot gevolg. Als christendemocraten willen we werken aan een gezond groen beleid om deze schuld in te lossen en echt duurzame groei mogelijk te maken in een gezonde leefomgeving. Tegen 2050 moeten we naar een nulvervuiling van lucht, water en bodem. Dat vergt grote investeringen in een andere mobiliteit, andere industrie, andere woningen,…

De klimaattransitie is de grootste uitdaging van deze tijd. Tegelijk is het ook een kans. Een kans op een schonere en gezondere leefomgeving, maar ook een kans voor een nieuwe innovatieve economie. Daarom is het belangrijk te blijven investeren in onderzoek en ontwikkeling om de klimaatuitdaging te kunnen combineren met economische groei.

Betaalbare, zekere en gezonde voeding door een sterke en innovatieve land- en tuinbouw, een industrie die circulair denkt en werkt, een diensteneconomie die het verschil maakt en dat alles op een arbeidsmarkt waar werk en privé combineerbaar zijn; het zijn basis-ingrediënten voor een gezonde samenleving. Gezondheidszorg kwaliteitsvol uitbouwen, betekent ook investeren in preventie, betekent samenwerken met private zorgverstrekkers, mantelzorgers erkennen en steunen, nabije zorg en dienstverlening behouden en uitbouwen,… Voor ouderen en senioren werken we aan een nabij en kleinschalig aanbod van aangepaste woonvoorzieningen, waarbij de zorg verweven wordt in het wonen nabij alle voorzieningen.

Christendemocraten moeten hier progressief en sociaal zijn. Investeren in Onderzoek en Ontwikkeling en tegelijk zorgen dat iedereen mee kan, dat kan, ook als het over klimaat en leefmilieu gaat of over onze gezondheid. Ook hier positioneren we ons anders dan anderen. Waar sommigen klimaat- en energiebeleid verengen tot het openhouden van oude kerncentrales en het planten van bomen, gaan christendemocraten voor diepgaande en structurele veranderingen in onze economie, woningen, voedselproductie en mobiliteit. Waar anderen gezondheidszorg willen privatiseren of nog anderen alle taken en zorgen in handen van de staat leggen, kiezen christendemocraten voor een model waarin wie verantwoordelijkheid neemt, daarvoor gesteund wordt.

Vlaams en Europees.

Een vierde thema en breuklijn in de Vlaamse en Belgische politiek is de organisatie van de overheid. Hoewel dit thema niet is waar de mensen van wakker liggen, is een duidelijke positie wel nodig. Subsidiariteit en efficiëntie zijn de leidraad. We geloven in de kracht van lokale besturen. Schaalvergroting is hier geen taboe; gemeentes moeten streven naar een bepaalde schaal via fusies. Maar er zijn ook limieten: nabijheid is voor een lokaal bestuur belangrijk om geloofwaardig te zijn. Als dat gebeurt, moeten we ons ook de vraag stellen of een provinciaal politiek niveau nog nuttig is. De Vlaamse overheid is het bovenlokale referentiebestuur. Artikel 35 van de grondwet wordt geactiveerd; Vlaanderen, Wallonië, Brussel en de Duitstaligen bepalen wat ze samen willen doen, met een efficiënter federaal bestuur als gevolg. Alle andere bevoegdheden horen toe aan de deelstaten. Tegelijk stellen we vast dat grote uitdagingen ook niet op Belgisch niveau kunnen aangepakt worden: een versterkte EU moet de klimaattransitie, de aanpak van asiel en migratie, een minimum-fiscaliteit en sociale bescherming, de vraag naar veiligheid,… kunnen beantwoorden.

Door te kiezen voor Vlaanderen als referentiebestuur plaatsen we ons in een confederale logica die aanleunt bij het discours van N-VA, rechtser dus dan anderen. Maar ons pleidooi voor het behoud van een slank en efficiënt federaal niveau is onderscheidend, net als de keuze voor een versterkt Europees niveau. Christendemocraten horen bij de founding fathers van de Europese eenmaking; iets waar we te weinig de nadruk op leggen in een tijd waarin vaak vooral Euro-kritische stemmen te horen zijn. De waarheid is dat de EU relevanter is dan ooit en CD&V kan daarover als geen andere geloofwaardig positie over innemen. Een groter gewicht en belang voor en aan lokale besturen is ook een unieke positie. We zetten ons af tegelijk ook af tegen het neo-Belgicisme dat bij Pvda, Vooruit, Groen en Open VLD te horen is. Ook hier heeft CD&V dus een unieke inhoudelijke positie.

Op de 4 thema’s, de 4 breuklijnen van onze hedendaagse politieke discussies, kan CD&V een unieke positie innemen in het debat. We zijn anders dan anderen. CD&V is nodig. En mocht de partij niet bestaan, ze zou opnieuw worden uitgevonden. CD&V is een meerwaarde voor het Vlaamse politieke landschap. Met een centrum-linkse koers als het gaat over sociaal-economisch beleid, een rechtste positie in het debat over veiligheid, waarden en normen, een sociaal-progressief standpunt inzake gezondheid, milieu- en klimaatbeleid en een consequent Vlaams en Europees verhaal om dat alles te verwezenlijken, kan CD&V de strijd om de harten van de Vlaamse kiezer winnen.

Maar dat vergt ook nog iets anders.

Een slagkrachtige partij die leiderschap uitstraalt.

CD&V moet een machine zijn. Een eengemaakte studiedienst waarbij de fracties op de diverse niveaus met elkaar samenwerken, voortdurend intern en vooral extern overleg om de vinger aan de pols te houden bij elk maatschappelijk thema, politici die op het terrein aanwezig zijn, lokale afdelingen die sterk ondersteund worden en ervaringen delen,… Een communicatie die doelgroepgericht werkt en alle kanalen benut, vergt investeringen in mensen en media. CD&V moet, nu de bestuursorganen eindelijk zijn samengesteld, een tandje, nee vele tandjes bijsteken.

Een partij die trots is en ook zo communiceert.

De Vlaamse Christendemocraten leveren 6 topministers af in de Vlaamse en federale regering. Geen enkele Vlaamse partij kan meer wegen op het beleid. De fracties in Kamer en Vlaams parlement worden als de meest actieve en sterkste omschreven, door vriend én vijand. We leveren burgemeesters, schepenen en gemeenteraadsleden die in zowat elke Vlaamse gemeente of stad het verschil maken en heel vaak de lijnen uitzetten. En toch gedragen we ons te vaak al te bescheiden, zijn we niet voldoende trots op onze verwezenlijkingen en onze mensen. Onze aanwezigheid op sociale media is nog te beperkt, de manier waarop we in het publieke debat staan is vaak te weinig zelfbewust. We staan er. En moeten dat ook zo uitstralen.

De juiste personen op de juiste plaats.

Politiek is mensenwerk. De manier waarop sommige opiniemakers, maar ook politici onderling hard zijn voor de mensen in de politiek, is schadelijk. Schadelijk voor de politiek en schadelijk voor de mensen in de politiek. Christendemocraten moeten zich durven onderscheiden door met respect over elkaar én over de anderen te spreken. Dat neemt niet weg dat ook CD&V een politiek HR-beleid moet voeren waarbij de juiste M/V op de juiste plaats moet komen. Ook dat is politiek leiderschap. Tegen het nieuwe politieke werkjaar, na de zomer van 2022 dus, moet duidelijk zijn wie waar uitgespeeld wordt. Ook hier moeten we keuzes durven maken. Dat geldt voor ministers, kandidaat-lijsttrekkers, parlementsleden en de voorzitter.

Als CD&V consequent deze lijnen uitzet, zowel inhoudelijk als organisatorisch, dan moeten we terug de ambitie hebben om de leidende Vlaamse partij te zijn. Een echte volkspartij, die we zijn, moet er ook in slagen de steun van dat volk te krijgen. En dat kan. Als we hard en consequent werken. Vlaanderen heeft sterke christendemocraten nodig. Aan ons om dit waar te maken.

Wie de tijd en de moed heeft gehad de hele tekst te lezen; ik ben minstens even benieuwd naar uw commentaar of suggesties! Shoot!