Stad Poperinge, inspirator Koen Vanmechelen en de curatoren van het Kunstenfestival Watou, James Putnam en Michaël Vandebril gunnen een eerste blik op Watou 2022. Deze editie zet in op verwevenheid, op interactie tussen het dorp en de kunstenaars, op het samenspel tussen kunst en poëzie.

Koen Vanmechelen over Patchwork 

Watou 2022 kiest voor avant-garde en trekt resoluut de kaart van het experiment. Onder de noemer Patchwork werd begin 2021 een open call gelanceerd. De voorzet kwam van Koen Vanmechelen: “Niet enkel de wereld heeft het dorp wat te leren, maar ook omgekeerd. Het globale bestaat enkel door de generositeit van het lokale. Het initiatief Patchwork nodigt jonge en oudere kunstenaars uit alle disciplines uit om samen na te denken hoe de volgende edities van Watou eruit kunnen zien. Met tentje en slaapzak. En om elkaar te inspireren. Het resultaat van deze meerdaagse gathering kan leiden tot een nieuw concept voor Watou, vertaald in meerdere in situ kunstwerken, die het volgende jaar op Watou getoond worden aan het grote publiek. Een patchwork van impressies, een niet te voorspellen geheel van verschillende elementen. ”

145 kunstenaars uit binnen- en buitenland stelden zich kandidaat voor Patchwork. Een internationale jury selecteerde dertig kandidaten. In de zomer van 2021 kampeerden deze kunstenaars in het dorp. Ze gingen in dialoog met de inwoners. Ze voelden het landschap en dompelden zich onder in het festival dat die zomer plaatsvond.

Exclusief nieuw werk, 100% in situ Watou

Na hun verblijf in Watou dienden de Patchworkers voorstellen in. Opnieuw kwam de jury bijeen en uiteindelijk werd een twintigtal projectideeën gehonoreerd. Die concepten worden nu verder uitgewerkt. Koen Vanmechelen blijft inspirator. James Putnam neemt het curatorschap voor de beeldende kunst op zich. Putnam zetelde in de jury die de selectie heeft bepaald. Het resultaat zal te zien zijn op Watou 2022: exclusief nieuw werk, 100% in situ Watou.

De kunstwerken in Watou dit jaar werden gekozen om hun link met Watou: elk werk vertelt op directe wijze hoe geëngageerd de kunstenaars omgingen met de locaties die ze hebben bezocht. En hoe ze begrip en waardering tonen voor de lokale cultuur en tradities.”, aldus Putnam.

De jury van Patchwork selecteerde een mix van individuele kunstenaars en collectieven, uit binnen- en buitenland, uit verschillende disciplines: Angelika Fuchs – Anne ten Ham – Atelier Haute Cuisine – Barbara Callewaert en Jo Verhenne – Bart Eysink Smeets – Danielle Van Vree – De Reuringdienst – Helena Cnockaert – Hendrik Vermeulen – Ilke Cop – Mikes Poppe – Rob Voerman –Schellekens – Selvatico – Tina Wilke en Matías Brunacci – Tom Bogaert – Tomas Bachot

Sense of Place


“Een kunstwerk dat in de openbare ruimte wordt opgesteld, moet locatie-specifiek zijn. Met andere woorden, het moet ‘plaatsgevoel’ hebben – in het Engels: Sense of Place.”, zegt curator James Putnam. “Het werk dient niet enkel ter verfraaiing van een plek, maar moet ook aanzetten tot een esthetische reflectie die verwijst naar die plek. Zo creëert het werk ruimte voor ontmoeting of herdenking, en een plaats waar we collectief kunnen uiten wat we met z’n allen voelen. Die ‘Sense of Place’ biedt ook een sociaal kader dat mensen tot participatie uitnodigt. Daarenboven helpt locatiespecifieke kunst de grenzen weg te gommen tussen realiteit en verbeelding, tussen het politieke en het poëtische.”

 

“Kunstenfestival Watou is de plaats waar kunst, poëzie, architectuur, ruimtelijke ordening en landschap elkaar vinden. Net door het hiér te organiseren, roept het festival ook een debat op over het behoud van de lokale eigenheid. Watou schept een kans tot verzet tegen het globale, en dit door het samenbrengen van kunst in al haar diversiteit, hybriditeit en veranderlijkheid. Op een unieke locatie. Een mét ‘Sense of Place’.”, besluit Putnam.

Vanuit dit plaatsgevoel selecteert curator Putnam ook een aantal bestaande werken voor Watou 2022, van onder andere Koen Vanmechelen en Gavin Turk.

Samenspel tussen poëzie, beeldende kunst en het dorp

Voor de invulling van het poëzieluik zocht en vond de organisatie een tweede curator. Michaël Vandebril heeft net als Koen Vanmechelen een hechte band met Watou, als medeoprichter van het Huis van de Dichter in Watou, het voormalige woonhuis van Gwij Mandelinck dat sinds 2018 een uitgelezen residentieplek is voor literaire makers. Ook Vandebril gaat voluit voor de kruisbestuiving, tussen plek en dichters, tussen beeldende kunst en poëzie.

Michaël Vandebril selecteert twintig dichters die zich laten inspireren door de kunstwerken van de Patchworkers. Het is een gevarieerde lijst dichters qua gender, stijl, leeftijd en roots. Michaël Vandebril: "De dichters krijgen als creatieopdracht een nieuw gedicht of tekst te schrijven die is geïnspireerd op het werk en het gesprek met de kunstenaar. De dichter behoudt zijn artistieke vrijheid en maakt een autonoom werk dat in dialoog gaat met het kunstwerk. Deze gedichten krijgen een plek naast de kunstwerken: typografisch, audio, met projectie of op een andere manier. Op deze manier zet ik de traditie verder om beeldende kunst en poëzie te verbinden die Gwij Mandelinck in Watou heeft geïntroduceerd."

Op Watou 2022 zal er nieuw werk te zien zijn van meer dan 20 dichters, waaronder: Maud Vanhauwaert – Anne Provoost – Peter Holvoet-Hanssen – Laurence Vielle – Amina Belorf – Astrid Haerens – Marie Darah – Giovanni Baudonck – Mark van Tongele – Antoine Boute – Els Moors – Alex Deforce – Stijn Vranken 

Naast deze in situ gedichten wordt het poëziegedeelte aangevuld met een nieuwe fietsroute. “Met Patchwork als experimenteel traject kiest Watou 2022 voor vernieuwing. Toch vergeet het kunstenfestival haar wortels niet. Met onder meer een fietsparcours langs een selectie uit zijn gedichten wordt deze zomer hulde gebracht aan Gwij Mandelinck, de oprichter van Kunstenfestival Watou”, zegt schepen van Cultuur, Loes Vandromme.

Staat verder nog op het programma: residentensessies van het Huis van de Dichter, de Poëzieradio (een podcast van Alex Deforce), de Nationale Dag van de Traagheid (i.s.m. VONK & Zonen) en een hommage aan Bernard Dewulf.

Een tweede Open Call

Na een succesvolle eerste editie gaat Patchwork deze zomer opnieuw door in Watou. Op 1 maart werd een open call gelanceerd aan professionele kunstenaars en laatstejaars studenten uit een kunstopleiding. Koen Vanmechelen neemt ook dit jaar het inspiratorschap op zich:

“Watou, gelegen op een taal- en cultuurgrens, is een uitgelezen plaats om als inspirator te dienen voor kunstenaars uit vele disciplines. Het is er nodig om de lokale rijkdom en globale context op een bevruchtende manier met elkaar te verbinden. Het nest Watou, op de vertakking van poëzie, landschap en landbouw is ideaal om in te spelen op de lokale gemeenschap en die te betrekken. Zoekend naar een nieuwe manier van landbouw, van bouwen en verbinden met de voeten stevig in de aarde en de blik voorbij de horizon.“

Inschrijven voor de open call kan nog tot 25 april 2022 via de website.

Bezoek Watou 2022

‘Watou 2022’ vindt plaats van 2 juli tot en met 4 september. Het kunstenfestival is te bezoeken van woensdag tot maandag, telkens van 10 tot 18 uur. Dinsdag is de sluitingsdag. Tickets kunnen vanaf midden mei gekocht worden via de website voor 20 euro (standaardtarief).

Schepen van cultuur, Loes Vandromme: “Het ticket is meerdere dagen geldig om het publiek de kans te geven volop te genieten van het kunstenfestival, maar ook van de omgeving, van Poperinge en van de Westhoek. Watou 2022 biedt namelijk niet enkel kunst en poëzie, maar ook natuur, rust en ontspanning.” Dankzij een samenwerking met verschillende partners in de buurt worden bezoekers aangemoedigd om hun bezoek aan het Kunstenfestival te combineren andere activiteiten in Poperinge en de Westhoek.  

In Watou zelf zullen de bezoekers bekende locaties herkennen. Een aantal nieuwe locaties zorgt voor een verrassend parcours door het dorp. Watou blijft de uitvalsbasis van het kunstenfestival en toont het gros van de kunstenaars en dichters.

Het Kasteel De Lovie maakt ook dit jaar deel uit van het parcours. Het kasteel is een getuige van de wooncultuur van de aristocratie in de 19e eeuw en heeft een unieke geschiedenis. Het kasteel en park zelf bieden bijzondere mogelijkheden voor de presentatie van kunst en poëzie. Het park biedt rust, geborgenheid én ruimte aan wie er verblijft, werkt of schoolloopt.