Stijgende energiefacturen spelen ook de scholen parten, waardoor de koopkracht van veel scholen onder immense druk komt te staan. “Meer dan ooit zijn duurzame investeringen noodzakelijk”, zegt Vlaams parlementslid Loes Vandromme (cd&v). Dat scholen van goede wil zijn, blijkt uit cijfers die Vandromme opvroeg: 448 scholen dienden tussen juli 2021 en april 2022 een projectaanvraag in voor energiebesparende maatregelen. “Hiervan werden slechts 156 aanvragen ontvankelijk verklaard. Op vandaag is bovendien slechts 23 procent hiervan effectief in uitvoering. “Zo gaan we er niet komen. Er is dringend betere begeleiding en advies op maat nodig om scholen te ondersteunen in het investeren in energiebesparende maatregelen”, stelt Vandromme.

Zonnepanelen en zonneleningen

Vandaag beschikken in totaal 1.340 Vlaamse scholen (hoger onderwijs inbegrepen) over zonnepanelen, zo blijkt uit cijfers van het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA) die Vandromme opvroeg. In totaal gaat het over een oppervlakte van (naar schatting) 228.312m² of gemiddeld 170m² zonnepanelen per schoolentiteit. Eerder was er al een zonneplan waarbij heel wat scholen intekenden voor een zonnelening. Sinds enige tijd kunnen scholen via het Agentschap voor Infrastructuur in het Onderwijs (AGION) ook een energielening bekomen. In de laatste 5 jaar werden 204 dergelijke leningen afgesloten voor een totaal krediet van 7.532.000 euro. Het overgrote deel van de leningen, 145 in totaal, werden opgenomen door scholen voor gewoon basisonderwijs en is goed voor 4.062.246 euro aan krediet. 52 dossiers waren aanvragen van secundaire scholen (gewoon onderwijs) die samen 3.120.352 euro aan kredieten kregen. Vooral in 2020 was de energielening populair. In 2019 werden er nog in totaal 34 leningen toegekend, maar een jaar later steeg het aantal aanvragen tot 67. In 2021 viel dit wat terug op 37 leningen en gedurende dit jaar werden al 14 aanvragen ingediend.

“Schooldaken lenen zich er vaak goed toe om zonnepanelen te plaatsen. Van de in totaal 4.087 scholen in Vlaanderen beschikken er 1.340 of 32,8 procent over zonnepanelen. Er is dus zeker nog marge”, zegt Loes Vandromme, die hierover cijfers opvroeg. “Elk schooldak waar vandaag geen zonnepanelen op liggen is een gemiste opportuniteit: voor de schoolfactuur en voor het klimaat.”

Vlaamse steun voor energiebesparende maatregelen

Via het Vlaams Energiebedrijf (VEB) kan de onderwijssector ook rekenen op relancemiddelen voor energiebesparende maatregelen. Scholen kunnen tot eind 2022 een projectaanvraag indienen bij het VEB voor deze relancesteun. De interesse is groot: vanaf de start van de maatregel halfweg juli 2021 tot eind april 2022 werden in totaal maar liefst 448 aanvragen ingediend voor energiescans of -audits (22), gebouwschilprojecten (259), relightingprojecten (56) en HVAC-projecten en groene warmte (111). Eind april 2022 waren er van deze lijst 156 projectaanvragen ontvankelijk verklaard. Tot nu toe zijn daarvan 36 projecten effectief in uitvoering, goed voor een subsidie van samen 1.880.000 euro. Daarvan gaat al 1 miljoen euro naar 6 gebouwschilprojecten voor een Antwerpse school.

Voor het gedeelte van de kostprijs van de werken waarvoor het VEB geen relancesteun toekent, kunnen de schoolbesturen via het Agentschap voor Infrastructuur in het Onderwijs (AGION) een aanvullende subsidiëring aanvragen. Tot nu toe zijn er in totaal 9 scholen die bij AGION subsidies hebben aangevraagd in het kader van een VEB-project. Van deze 9 dossiers werden ondertussen 6 goedgekeurd, samen goed voor een subsidiebedrag van 354.941,06 euro.

“Het is voor scholen geen sinecure om wegwijs te vinden in al deze procedures”, zegt Loes Vandromme. Zij roept de minister van onderwijs op om op korte termijn werk te maken van een betere begeleiding en advies op maat aan scholen. “Directies en schoolbesturen hebben het al bijzonder druk. Er moet dringend werk gemaakt worden van ‘ontzorging’ van onze scholen”, stelt het parlementslid. “Aan het aantal ingediende projectaanvragen zien we dat de scholen echt wel bereid zijn om te investeren in energiebesparende maatregelen. Bovendien is het broodnodig willen de scholen niet financieel in de problemen komen. Het is ontgoochelend om dan een negatieve beoordeling voor je project te krijgen. Betere ondersteuning en advies op maat kan hier het verschil maken”, besluit Vandromme.