Een recent interview in Knack met Mieke Van Hecke bevat boeiende stellingnames met betrekking tot het actuele debat over diversiteit en samenleving. Het is essentieel dat er een breed debat gevoerd wordt over de architectuur van onze samenleving. Dat debat moet plaatsvinden zowel binnen als buiten de partijpolitiek. Een zekere tegenstelling hoeft daarbij geen spanningsveld op te leveren, het draagt immers bij aan de rijkdom van de politieke en intellectuele uitwisseling, zolang het debat integer en inhoudelijk blijft.

Inclusieve samenleving

Mieke Van Hecke en ik delen, net als alle andere christendemocraten, dezelfde bekommernis: wij willen meebouwen aan een warme, inclusieve samenleving, met gelijke kansen voor iedereen van goede wil. Het verschil tussen ons beiden ligt in de manier waarop we die gelijke kansen, vrijheid en geïntegreerde inclusieve samenleving willen realiseren. Mieke Van Hecke lijkt de vrijheid van religie te verabsoluteren. Terwijl zij dit fundamentele principe bekijkt als een geïsoleerd, op zichzelf staand grondrecht, zoek ik eerder naar een gezond en stabiel evenwicht tussen vrijheid van godsdienst en de overige verworven vrijheden die onze samenleving schragen.

In mijn recent verschenen essay In vrijheid samenleven heb ik mijn reflectie hieromtrent uitgewerkt. Het betreft een denkoefening, waarbij alle aandacht uitging naar één element, maar waarin ik grondig analyseer hoe mensen en groepen in samenlevingen integreren of segregeren. Een mogelijke segregatie, met name het ‘apart leven’ van bevolkingsgroepen binnen eenzelfde samenleving, baart me als communitarist, gemeenschapsdenker, zorgen. We leven immers niet in een Angelsaksisch politiek model waarbij het ‘ieder voor zich en God voor ons allen’ is. In dergelijke samenleving zou het discours van een bijna onbegrensde godsdienstvrijheid, zoals Mieke Van Hecke stelt in Knack en in haar debat met Darya Safai in Terzake, beter aarden. Het gaat dan immers om gesplitste samenlevingen, waarbij iedere burger in zijn eigen etnische en/of religieuze gemeenschap leeft. Dat zie je in bijvoorbeeld Londen, Birmingham, of Manchester gemakkelijk als je door de straten van de verschillende stadswijken wandelt.

Ambitieuze welvaartstaat

In België leven we daarentegen in een ambitieuze welvaartstaat en doen we er als politici alles aan om die overeind te houden, ondanks grote sociaaleconomische en industriële uitdagingen. In m’n essay In vrijheid samenleven maak ik het verband tussen enerzijds de noodzakelijke solidariteit op sociaaleconomisch vlak, in het bijzonder wat de sociale zekerheid betreft, en anderzijds de levensbeschouwelijke diversiteit. Aangezien we temperen op het ene (we laten binnen de economie bijvoorbeeld geen monopolies toe, en we creëren een vangnet voor kwetsbare burgers), lijkt het me in deze relevant om als overheid ook levensbeschouwelijk te interveniëren. Het hoofddoel van dergelijk ingrijpen is het bewaren van een evenwicht tussen de verschillende vrijheden en grondrechten.

Dergelijke interventies zijn geen nieuwigheid in onze samenleving. Waarom zouden we immers geen polygamie toestaan, indien dat vanuit sommige levensbeschouwingen toegestaan of aanbevolen is? En verder, behoort polygamie niet tot de vrijheid van religie? Neen. We beseffen dat een functionerende, harmonieuze samenleving, gestoeld op klassieke cultuurchristelijke normen en waarden dit niet kan aanvaarden. Daarvoor hoef je geen doctoraat in de mensenrechten te behalen; je ziet meteen dat vrijheid van religie, hoewel een fundamenteel mensenrecht, ook haar grenzen kent en zeker niet absoluut is. Wanneer morgen iemand het kannibalisme wil bepleiten uit naam van zijn of haar levensbeschouwing, weten we meteen dat we de ratio verlaten hebben en het een onzinnig voorstel is – ook dan kan je je niet beroepen op artikel 9 van het EVRM.

    Welkom bij CD&V. Onze websites maken gebruik van cookies om jouw gebruikservaring te optimaliseren. Lees onze Cookies Policy voor meer informatie. Ons cookiebeleid en deze voorkeuren gelden voor alle CD&V-websites. Door op 'Akkoord' te klikken, ga je akkoord met de geselecteerde cookies.