cd&v komt met historisch familiekrediet: rugzak van 24 maanden per kind

• Het gaat om een rugzak van 24 maanden verlof per kind die opgenomen kunnen worden door zowel de moeder, vader als de grootouders.
• De maandelijkse financiële vergoeding wordt drastisch opgetrokken.
• De leeftijd van het kind tot waarop het verlof kan opgenomen worden, wordt uitgebreid naar 18 jaar. 

“Steeds meer jonge ouders botsen op de limieten van wat haalbaar is: de combinatie werk en gezinsleven zorgt voor er voor dat jonge ouders twijfelen over hun kinderwens of dat ze hun kinderen niet de aandacht kunnen schenken die ze zouden willen. Het moet dringend anders”, zeggen federaal parlementsleden en penhouders Nahima Lanjri en Nathalie Muylle. “We willen het meest vooruitstrevende land zijn op vlak van gezinsbeleid in Europa op ongeveer een half decennium. Wat cd&v betreft moet België binnen dit en vijf jaar het Scandinavië van West-Europa zijn: meer evenwicht tussen werk en privé, meer tijd voor het gezin, zonder in te boeten op mensen hun financiële zekerheid en productiviteit.”

Het familiekrediet: alles totaal anders met een rugzakje per kind

cd&v-Kamerleden Nathalie Muylle en Nahima Lanjri leggen een resolutie neer die het zogeheten Familiekrediet concreet maakt: een structurele hervorming van de huidige verlofstelsels voor ouders aan de hand van een rugzakje met verlofrechten.

Het nieuwe model, gebaseerd op Scandinavische stelsels, bundelt geboorteverlof, ouderschapsverlof en (een deel van het) tijdskrediet tot één flexibel systeem, waarin beide ouders de vrijheid hebben om meer verlofdagen op te nemen aan een hogere vergoeding. Dit zal leiden tot een betere werk-privébalans, lagere parentale burn-out en meer evenwicht tussen mama’s en papa’s.

Het familiekrediet voorziet in een rugzak van 24 maanden aan verlofrechten per kind, ongeacht het statuut van de ouder – werknemer, zelfstandige of ambtenaar. Die rechten zijn flexibel op te nemen, voltijds of deeltijds in verschillende vormen (tot zelfs 1/10^e). Ouders kunnen het krediet opnemen tot het kind 18 is (of 21 jaar als het kind een handicap heeft). Ouders kunnen delen van het verlof overdragen aan grootouders of plusouders en alleenstaande ouders krijgen toegang tot het volledige pakket. “Vandaag heeft 49% van de alleenstaande moeders geen toegang tot ouderschapsverlof, vooral door onzekere contracten. Dat is onrechtvaardig” licht Muylle toe.  

 

Het Familiekrediet kan grosso modo samengevat worden in volgende delen:

• Meer kansen om voor de kinderen te zorgen in de eerste 1.000 dagen van het kind: maximaal 30 weken verlof a rato van 82% van het brutoloon.
  • 24 weken met een expliciete genderbonus: indien beide ouders minstens 9 weken geboorteverlof opnemen, krijgen ze samen 6 extra weken tot een totaal van 30 weken. Zo wil cd&v een eerlijkere verdeling van zorgtaken aanmoedigen, papa’s meer kansen geven om tijd door te brengen met de baby en de loopbaankansen van vrouwen verbeteren. “Het zijn nog altijd vrouwen die het vaakst verlof opnemen en daar een prijs voor betalen: ze gaan vaker minder werken, waardoor ze minder verdienen en later ook minder pensioen ontvangen, genderpensioenkloof bedraagt vandaag 21%,” zegt Lanjri. “Door verlof gelijker te verdelen, verminderen we ook de loon- en pensioenkloof en versterken we de economische positie van vrouwen.”
  • We willen dat dit binnen de eerste 3 jaar van het kind opgenomen wordt. In de eerste levensjaren is de ondersteuning het meest intensief. “De wetenschap is duidelijk: de eerste 1000 dagen van een kind zijn bepalend voor de verdere ontwikkeling, toch zien we dat veel ouders na amper een paar weken geboorteverlof weer aan de slag moeten gaan,” aldus Lanjri. “Dat is nefast voor het kind én voor het welzijn van de ouders.”  
  • In absolute cijfers voorzien we een vergoeding van gemiddeld zo’n 300 euro netto extra per maand voor de moeder. Ook voor de papa/meeouder stijgt in het systeem van het familiekrediet het vervangingsinkomen spectaculair.
• Meer tijd om te zorgen voor opgroeiende kinderen in een latere fase: 8 maanden verlof per kind van de leeftijd van 3 jaar tot 18 jaar oud. Dit a rato van 1.314,20 euro per maand.
  • In absolute cijfers zou dit voor een standaarduitkering een stijging betekenen van 366,44 euro netto per maand.
  • Indien het kind een erkende handicap heeft: 10 maanden per kind met erkende handicap en tot de leeftijd van 21 jaar;
• Een korfje aanvullende verlofweken die ook overgedragen kunnen worden aan grootouders: 10 maanden verlof aan de huidige vergoeding van het tijdskrediet motief met zorg.

Concrete invoering

De invoering van het Familiekrediet moet voor cd&v vanaf 2026 gebeuren. Onze partij stelt een stapsgewijze aanpak voor die budgettair realistisch is, met een prioritaire focus op het optrekken van de verlofdagen (en vergoeding) voor de eerste 1.000 dagen van het kind. Voor het jaar 2026 volstaat een beperkte investering van 70 miljoen euro (waarvan 25 miljoen reeds voorzien is in het regeerakkoord). Door elk jaar verder gradueel op te schalen, kan tegen het einde van de legislatuur de verruiming naar 30 weken geboorteverlof volledig rond zijn. Tegen het jaar 2031 zal dan het volledige Familiekrediet volledig in werking zijn.

Naast inhoudelijke hervorming pleit de resolutie ook voor vereenvoudiging. Een gecentraliseerd digitaal aanvraagportaal met een app moet het ouders makkelijker maken om overzicht te krijgen op hun verlof en aanvragen. “We willen bestaande drempels zo goed mogelijk wegwerken. Het Familiekrediet moet ervoor zorgen dat ouders de zorg voor hun kind(eren) beter kunnen combineren met hun werk/carrière”, besluiten Lanjri en Muylle. “Deze resolutie is een gedetailleerde blauwdruk voor de regering om te doen wat nodig is. Voor cd&v is dat investeren in onze kinderen, onze gezinnen en in een warme samenleving waar werken en zorgen hand in hand kunnen gaan.”

Wat is het probleem vandaag? 

De huidige verlofstelsels zijn onvoldoende om genoeg tijd te kunnen besteden aan de opvoeding van de kinderen zoals ouders dat willen. Vaders hebben vandaag ook amper geboorteverlof, 20 dagen, waardoor papa’s onvoldoende tijd kunnen spenderen met hun pasgeboren kind en vele lasten bij de mama’s komen. Het maakt dat ouders vaak moeilijke keuzes moeten maken in de eerste levensjaren van een kind. Die eerste levensjaren zijn bijzonder belangrijk vanuit opvoedkundig oogpunt. Daarnaast willen ouders er ook zijn tijdens de soms moeilijke tienerjaren van hun kinderen.  Ouderschapsverlof kan je slechts opnemen tot je kind 12 jaar is. Nochtans is kunnen zorgen voor tieners die moeilijkheden hebben, geen luxe. De grote druk waaronder jonge ouders staan, zorgen ook voor burn-out en langdurige uitval. 12% van de Belgische ouders kampt met parentale burn-out. De vervangingsinkomens liggen bovendien heel laag waardoor het financiële aspect een rem is om verlof te nemen voor de kinderen. Er zijn ook veel verschillen in de verlofstelsels tussen werknemers, zelfstandigen en ambtenaren. Zo hebben zelfstandigen vandaag veel minder recht op verlof voor de kinderen.

Het Familiekrediet was een belangrijk verkiezingsvoorstel van cd&v in de campagne van 2024. Op vraag van cd&v werd het opgenomen in het federaal regeerakkoord en moet het deze legislatuur worden uitgerold door de bevoegde minister. Met deze resolutie wil cd&v zelf al een voorstel tot uitwerking van het regeerakkoord doen om alles te versnellen.