Leg schijnsamenwoonst aan banden
Analyse
woensdag 10 februari 2010
Het parket van Antwerpen luidt de alarmbel. Sommige mensen die niet door de controles op schijnhuwelijken geraken, kiezen voor wettelijke samenwoonst. Dat komt omdat de voorwaarden voor samenwoonst soepeler zijn dan voor een huwelijk. Op die manier proberen ze dan toch aan een verblijfsvergunning te komen. In de krant lezen we dat het parket de mogelijkheid tot wettelijk samenwonen wil afschaffen.
Ik deel de analyse, maar niet de remedie van het Antwerps parket. Al enige tijd krijg ook ik signalen dat er misbruiken bestaan. Naar aanleiding daarvan heb ik de minister van Justitie Stefaan De Clerck (CD&V) en de staatssecretaris voor Migratie- en Asielbeleid Melchior Wathelet (cdH) al enkele keren in de Senaat ondervraagd en aangedrongen op actie.
Ik ben het evenwel niet eens met de oplossing die het Antwerpse parket voorstelt. Het gewoonweg afschaffen van de wettelijke samenwoonst is geen goede maatregel. Het betekent voor veel mensen een stap achteruit. Enkele jaren geleden is immers de keuze gemaakt om dit statuut in te voeren zodat ook bijvoorbeeld homo- of heteroseksuele partners of zelfs gewoon twee broers wettelijk zouden kunnen samenwonen. Op die manier kunnen ook zij uiting geven van hun liefde voor elkaar en kunnen ze ook van bepaalde fiscale voordelen genieten. Indien men nu omwille van bepaalde misbruiken deze mogelijkheid gewoonweg wil afschaffen, worden ook al deze mensen gestraft.
Discriminatie
Als het de bedoeling is van het parket dit enkel af te schaffen voor mensen die hun partner willen laten overkomen vanuit het buitenland om ermee wettelijk samen te wonen, dan is dit ongetwijfeld een discriminatie. Terwijl de ene Belg wel het recht krijgt om samen te leven met zijn partner uit België, zou de andere dit niet krijgen enkel en alleen omdat de partner uit het buitenland komt. Liefde kent echter geen grenzen. Daarbij komt nog dat in de meeste landen het homohuwelijk niet erkend is, waardoor deze koppels kiezen voor wettelijk samenwonen.
Ten slotte vind ik principieel dat iedereen de vrije keuze moet hebben om zelf te beslissen of men huwt of wettelijk samenwoont. Als bijvoorbeeld een buitenlandse studente en een Belgische medestudent die tijdens hun studies in ons land verliefd zijn geworden en na het behalen van hun diploma eerst willen gaan samenwonen alvorens te huwen, dan moeten zij die vrije keuze hebben. Dat zal echter niet meer mogelijk zijn als men de wettelijke samenwoonst afschaft.
Maar er zijn inderdaad ook mensen die dit statuut misbruiken enkel en alleen om aan een verblijfsvergunning te geraken. Daarom stel ik voor dat de voorwaarden voor een huwelijk en voor een wettelijke samenwoonst met een buitenlandse partner die een verblijfsvergunning moet krijgen, maximaal gelijkgeschakeld worden. Zo moet het voor de ambtenaar van de Burgerlijke Stand en voor het parket ook bij een aanvraag voor wettelijke samenwoonst mogelijk zijn om een preventief onderzoek te voeren om na te gaan of er wel degelijk sprake is van een "duurzame affectieve relatie".
Daarnaast moet er, zoals voorzien is in de huidige wet, ook gedurende de eerste drie jaren van de samenwoonst gecontroleerd worden of de betrokkenen wel degelijk samenwonen én werkelijk een affectieve band hebben. Als tijdens die periode zou blijken dat dit niet meer het geval is omdat de relatie bijvoorbeeld stukloopt, moet de verblijfsvergunning worden ingetrokken. Zoals dit vandaag de dag gebeurt bij schijnhuwelijken. In de praktijk lukt deze controle bij een schijnsamenwoonst echter niet zoals het hoort. Dit komt omdat er nog geen wettelijke definitie is van een schijnsamenwoonst. Dit vraagt dus om een oplossing.
Signaal
Wanneer er sprake is van misbruiken moet niet alleen de verblijfsvergunning worden ingetrokken, maar moet het ook mogelijk zijn om zoals bij schijnhuwelijken de betrokkenen te straffen. Daarmee geeft men het signaal dat misbruiken niet getolereerd worden.
Gezinshereniging is een fundamenteel mensenrecht. En iedereen moet de vrije keuze hebben om in dit kader te kiezen voor een huwelijk of een wettelijke samenwoonst. Voor mij is dat een fundamenteel recht. Maar tegen misbruiken zeg ik resoluut nee. Ik ben dan ook tevreden dat de regering werkt aan een oplossing en de nodige wetswijzigingen voorbereidt.
Vrije tribune gepubliceerd in De Morgen van 10 februari 2010
Reageer