Vlaams herstelplan land- en tuinbouw 2009: versnelde uitbetaling
woensdag 4 februari 2009
Zoals heel wat andere sectoren binnen de Vlaamse economie ondervindt de Vlaamse land- en tuinbouwsector de nadelige gevolgen van de wereldwijde recessie.
Het is vooral de wereldwijde terugval van de vraag (de consumptie) van voedingsproducten die ernstige gevolgen heeft voor onze zeer exportgerichte Vlaamse land- en tuinbouw.
Het (hopelijk tijdelijk) terugvallen van de wereldwijde vraag naar producten wordt in verschillende productiesectoren opgevangen door een tijdelijke vermindering van de productie, gepaard gaand met een tijdelijke werkloosheid van de werknemers. (bijvoorbeeld chemiebedrijven die de productie gedurende een tweetal maanden stilleggen).
In de land- en tuinbouwsector is dit heel wat moeilijker. Melkkoeien blijven melk geven en de melk kan slechts beperkt in duur gestockeerd worden.
Het is zeer moeilijk in de land- en tuinbouw het aanbod op korte termijn bij te sturen zodat ondanks de verminderde vraag, het aanbod constant blijft, met als logisch gevolg extra druk op de prijsvorming.
Dit geldt evenzeer in de varkenshouderij waar ingrijpen in het aanbod slechts met enige vertraging kan gebeuren.
Varkens zijn slechts commercialiseerbaar als ze hun optimaal slachtgewicht hebben bereikt.
Maatregelen op Europees niveau
Vooral maatregelen op Europees niveau zijn aangewezen, willen ze voldoende markteffect teweegbrengen.
Op de laatste Europese Raad van landbouwministers werden een aantal maatregelen beslist voor de zuivelsector, die de afgelopen weken met zeer sterke prijsdalingen wordt geconfronteerd.
Op de Europese Landbouwraad werd reeds beslist dat er vanaf 22 januari opnieuw beroep kan gedaan worden op uitvoersubsidies voor kaas, boter en melkpoeder.
Bovendien zal vanaf 1 maart boter en melkpoeder in interventie worden opgekocht om de markt te verlichten.
Daarnaast heeft de Europese Commissie aangekondigd om in het kader van een Europees Herstelplan voor het Europees Plattelandsbeleid extra financiële middelen uit te trekken. Het gaat om een bedrag van 500 miljoen euro voor de ganse Europese Unie.
De Europese Commissie hoopt dat deze middelen nog dit jaar kunnen ingezet worden.
De middelen kunnen aangewend worden voor maatregelen in de land- en tuinbouw op het vlak van een aantal nieuwe uitdagingen: klimaat, biodiversiteit, alternatieve energie, waterbeheer. Ook zijn middelen mogelijk voor herstructureringsmaatregelen in de zuivelsector.
De lidstaten dienen de Europese Commissie tegen 30 juni 2009 onder de vorm van een wijziging van hun Programma voor plattelandsontwikkeling mede te delen op welke manier ze deze extra middelen zullen inzetten.
De nodige voorbereidingen zijn getroffen om nog tijdens deze legislatuur een gewijzigd Vlaams Programma voor Plattelandsontwikkeling bij Europa in te dienen, om aanspraak te kunnen maken op deze extra Europese middelen.
Maatregelen op Vlaams niveau
De maatregelen die op Europees niveau worden genomen zullen pas met enige vertraging hun effect ressorteren. Vandaar dat het belangrijk is dat er onmiddellijk financiële middelen in de sector kunnen gepompt worden. Het meest realistische daarbij is dat een aantal betalingen, daar waar mogelijk vervroegd worden.
Er zal in totaal voor diverse maatregelen 20 miljoen euro versneld uitbetaald worden.
1/ Maatregelen in het kader van het Vlaams Landbouwinvesteringsfonds
- Versneld uitbetalen van de VLIF-kapitaalpremies. Er wordt een bedrag van 7,5 miljoen euro aan kapitaalpremies vervroegd uitbetaald in maart. Het gaat om uitbetalingen voor om en bij de 3000 dossiers. De normale betalingstermijn voor deze kapitaalpremies was voorzien voor het najaar.
- Tijdelijke welwillende houding t.o.v. het aanhouden van de 35% norm wat de voorwaarde van het te behalen inkomen uit de landbouw betreft. Omwille van de crisis kunnen landbouwers tijdelijk in de problemen komen om deze norm te halen.
- Soepelheid wat de termijn om investeringen uit te voeren betreft. Normaal krijgt men twee jaar de tijd. De huidige economische malaise kan ingeroepen worden om deze termijn verantwoord te verlengen.
- Sneller beslissen van de investeringsdossiers
- Sneller beslissen van de waarborgdossiers
- Terugschroeven van een aantal eisen i.v.m. de verplichting van hypothecaire inschrijving bij grote investeringen van 60% naar 40% van de geschatte waarde van de onroerende goederen. Dit betekent een vermindering van 33% aan hypotheekinschrijvingskosten.
- Soepelere toekenning van uitstel van aflossing
- Binnen verantwoorde grenzen zal proportionele steun in de melkveehouderij mogelijk worden. Het komt er op neer dat melkveebedrijven met het oog op de zachte landing van het melkquotumsysteem, investeringssteun kunnen krijgen voor investeringen binnen hun milieuvergunning maar die hun huidig quotum kunnen overschrijden.
- De grondgebondenheid is als voorwaarde voor nieuwe dossiers in de vleesveehouderij weggevallen sinds 1.1.2009, deze eis zal ook wegvallen als permanente voorwaarde voor lopende dossiers. Hierdoor worden bedrijven die overschakelen naar een nieuwe bedrijfstak niet langer gehinderd door een voorwaarde die aansloot bij hun vorige bedrijfssituatie.
2/ Melkquotaregeling
Bij de opmaak van het stappenplan melkveehouderij met het oog op de afschaffing van de melkquotaregeling in 2014-2015 was er afgesproken dat samen met de betrokkenen in de sector, de marktevolutie nauwgezet zou opgevolgd worden, het stappenplan permanent zou geëvalueerd worden en desnoods bijgestuurd.
Het stappenplan is recent geëvalueerd.
Daaruit blijkt dat, omwille van de vrij slechte situatie op de zuivelmarkt en het resultaat van de ‘Health Check’ van het Europees landbouwbeleid, zowel de landbouworganisaties als de zuivelnijverheid verwachten dat de verhandeling van quota sterk zal terugvallen.
Een bijkomende daling van de quotumprijs bij verkoop aan het quotumfonds is dan ook noodzakelijk.
Daarnaast wordt nagegaan of, en zo ja welke elementen er in de huidige reglementering zitten die op bedrijfsniveau een verdere kostenbesparing of het realiseren van een hogere kwaliteit van de melkproductie, belemmeren.
Er zal hieromtrent zo snel mogelijk een wijziging van de melkquotaregeling aan de Vlaamse regering worden voorgelegd.
3/ Versnelde uitbetaling van een aantal premies
- Versneld uitbetalen van de zoogkoeienpremies: volgende week, op 13 februari om precies te zijn, wordt aan 1590 landbouwers de zoogkoeienpremie vervroegd uitbetaald voor een bedrag van 4 miljoen euro. Normaal was deze uitbetaling pas voorzien voor einde maart.
- Versneld uitbetalen van subsidies voor landbouwmilieumaatregelen: eind april zullen voor 12.000 dossiers subsidies voor landbouwmilieumaatregelen vervroegd worden uitbetaald voor een totaal bedrag van bijna 8 miljoen euro. Normaal was deze uitbetaling pas voorzien voor eind juni.
4/ Snelle uitvoering van de op Europees niveau besliste maatregelen
- Snelle uitvoering van de beleidspunten waarover in het kader van de Health Check een beslissing dient genomen.
- Nog deze legislatuur zal een aanpassing van het Vlaams Programma voor Plattelandsontwikkeling ingediend worden, zodat maximaal gebruik kan gemaakt worden van de extra modulatiemiddelen (o.a. voor de verhoging van de steun voor de vestiging van jonge landbouwers) en de extra middelen die beschikbaar komen in het kader van het Europees herstelplan.
5/ VLAM richt zijn actieterrein meer op de export
Om onze inspanningen op de buitenlandse markten te versterken zal VLAM de opdracht krijgen om zijn activiteiten meer af te stemmen op exportgerichte acties. Er zal hieromtrent nauw samengewerkt worden met FIT in het kader van het samenwerkingsprotocol tussen FIT en VLAM.
